Je hebt een klus, je hebt een auto en je hebt een aanhanger op het oog. Blijft er één vraag over: welk rijbewijs heb je daarvoor nodig? Die vraag krijgen wij bijna dagelijks in de werkplaats, en meestal blijkt er meer te kunnen dan mensen denken. Het antwoord draait om drie gewichtsgrenzen. Ken je die, dan weet je binnen een minuut waar je aan toe bent. Belangrijk om te weten: het gaat niet om wat je vervoert, maar om wat er op papier staat. Dat is precies waar het het vaakst misgaat. Hieronder lees je welk rijbewijs bij welk gewicht hoort, hoe je het narekent en wat je kunt doen als je er net overheen zit.
De eerste grens ligt bij 750 kg. Een aanhanger met een toegestane maximum massa tot en met 750 kg mag je altijd trekken met je gewone autorijbewijs. Denk aan een bagagewagen of een lichte enkelasser. De tweede grens ligt bij 3.500 kg. Is de aanhanger zwaarder dan 750 kg, dan mag het nog steeds met rijbewijs B, zolang de toegestane maximum massa van de auto en de aanhanger samen onder de 3.500 kg blijft. Kom je daarboven, dan verandert de vraag welk rijbewijs je nodig hebt. Dan kom je bij code 96 of BE terecht. Reken dus altijd eerst de combinatie uit voordat je een aanhanger koopt. Dan weet je meteen welk rijbewijs erbij hoort en scheelt het je achteraf gedoe.
Code 96 is geen apart rijbewijs maar een aantekening op je B. Je doet er geen theorie voor, alleen een rijvaardigheidstoets. Met die aantekening mag de combinatie van auto en aanhanger oplopen tot 4.250 kg. Zit je daar nog boven, dan is BE aan de beurt. Met BE mag je een aanhanger tot 3.500 kg trekken en komt de combinatie tot 7.000 kg. Heb je je BE gehaald vóór 19 januari 2013, dan gelden voor jou de oude en ruimere regels. Twijfel je welk rijbewijs in jouw geval het slimst is, kijk dan eerst naar wat je de komende jaren wilt vervoeren. Voor wie zwaar materieel verplaatst, is BE zelden weggegooid geld.
Dit is de fout die wij het vaakst tegenkomen. De wet rekent met de toegestane maximum massa zoals die op het kentekenbewijs staat, niet met wat je die dag daadwerkelijk vervoert. Een lege paardentrailer met een toegestane massa van 1.500 kg telt gewoon als 1.500 kg. Rijd je dus met een halve bak zand, dan helpt dat je niets bij de vraag welk rijbewijs je nodig hebt. Rijd je structureel lichter dan de wagen aankan, dan kun je de toegestane massa soms laten verlagen bij de RDW. Dat is een papieren wijziging waarvoor meestal geen keuring nodig is. Je levert er wel echt laadvermogen mee in, dus dat is een afweging.
Met het juiste rijbewijs ben je er nog niet. Op deel 1A van je kentekenbewijs staat wat jouw auto maximaal mag trekken, geremd en ongeremd. Daar mag de aanhanger nooit overheen, ongeacht welk rijbewijs je op zak hebt. Daarnaast heeft je trekhaak een maximale kogeldruk, vaak 50, 75 of 100 kg. Dat is het verticale gewicht dat op de kogel mag drukken. Veel mensen kijken alleen naar het trekgewicht en vergeten de kogeldruk, terwijl je die met een verkeerd geladen aanhanger zo overschrijdt. Neem je kentekenbewijs mee als je bij ons langskomt, dan lopen wij beide waarden samen na en weet je zeker dat de combinatie klopt.
Stel, je rijdt een bestelbus met een toegestane maximum massa van 2.800 kg. Je wilt een geremde transporter van 2.000 kg trekken. Samen is dat 4.800 kg. Rijbewijs B is dan niet genoeg en code 96 ook niet, dus daar heb je BE voor nodig. Kies je in plaats daarvan een aanhanger van 1.350 kg, dan kom je op 4.150 kg en volstaat code 96. Zo zie je hoe de vraag welk rijbewijs je nodig hebt kantelt op een paar honderd kilo. Rijd je met een personenauto van 1.900 kg en een aanhanger van 1.500 kg, dan zit je op 3.400 kg en is rijbewijs B genoeg. Reken het altijd even na met beide kentekenbewijzen ernaast.
Met een aanhanger rijd je op de autosnelweg maximaal 90 km per uur, ook op plekken waar 100 of 130 staat aangegeven. Buiten de bebouwde kom is het 80. Een aanhanger boven de 750 kg heeft een eigen kenteken, daaronder voer je een witte plaat met het kenteken van de trekkende auto. Verder is je remweg langer en heb je meer ruimte nodig bij het invoegen en bij bochten. Dat merk je vooral de eerste keren, ongeacht welk rijbewijs je hebt gehaald. Rijd daarom je eerste rit met lading rustig en op een bekende route. Welk rijbewijs je ook hebt, ervaring met de combinatie is minstens zo belangrijk als de papieren.
Voor een caravan of een paardentrailer gelden precies dezelfde grenzen als voor een gewone aanhanger. Toch loopt het hier vaker mis, en dat komt door het eigen gewicht. Een tweepaards trailer weegt leeg al snel achthonderd kilo en heeft meestal een toegestane massa van 2.000 tot 2.700 kg. Zet daar een gezinsauto voor en je zit zo boven de 3.500 kg. Welk rijbewijs je nodig hebt hangt dan af van een paar honderd kilo op papier. Hetzelfde geldt voor caravans, waar mensen vaak naar het beladen gewicht kijken in plaats van naar de toegestane massa. Ga bij twijfel altijd uit van het hoogste getal op het kentekenbewijs, dan weet je zeker welk rijbewijs voldoet.
Pak beide kentekenbewijzen erbij en schrijf twee getallen op. Eerst de toegestane maximum massa van je auto, dat is veld F.2. Daarna dezelfde waarde van de aanhanger. Tel ze op en vergelijk de uitkomst met de grenzen van 3.500, 4.250 en 7.000 kg. Zo weet je binnen een paar minuten welk rijbewijs erbij hoort. Controleer daarna nog het maximale trekgewicht van je auto op deel 1A, want dat is een aparte grens die je ook niet mag overschrijden. Klopt alles, dan kun je met een gerust hart rijden. Klopt het net niet, dan is het geen ramp, want er zijn meestal drie routes: een lichtere aanhanger, de massa laten verlagen of een cursus doen.
Twijfel je nog steeds, kom dan gewoon even langs. Wij kijken samen naar je kentekenbewijs, rekenen de combinatie uit en zoeken een aanhanger die binnen je rijbewijs past. Vaak is er meer mogelijk dan je denkt, zeker als je kijkt naar lichtere uitvoeringen of naar onze occasions. Blijkt het toch niet te passen, dan is een aanhanger huren voor die ene zware klus meestal de goedkoopste oplossing. Je rijdt dan met een wagen die klopt bij wat je vervoert en je hoeft niets aan je papieren te veranderen. Welk rijbewijs je ook hebt, wij denken graag met je mee zodat je veilig en zonder risico op boetes de weg op gaat.
Deze tekst is bijgewerkt in september 2026. Regelgeving kan wijzigen, controleer bij twijfel de actuele eisen op rdw.nl.